Hướng Dẫn Đánh Giá Mức Độ Chuyển Đổi Số Xây Dựng (Chuẩn 2025) Tác giả: NexContech.vn (Chuyên gia Quản lý Dự án Xây dựng Việt – Nhật)
Lời nói đầu: Từ công trường Nhật Bản đến thực tại Việt Nam
Trong hơn 15 năm lăn lộn tại các công trường từ Tokyo đến TP.HCM, tôi đã chứng kiến hai bức tranh hoàn toàn đối lập. Tại Nhật Bản, mọi thứ được “số hóa” đến từng milimet trước khi viên gạch đầu tiên được đặt xuống. Bản vẽ không chỉ là hình học, nó là thông tin, là chi phí, là tiến độ (BIM 5D). Ngược lại, tại nhiều công trình ở Việt Nam, chúng ta vẫn quen với việc “vừa làm vừa sửa”, dữ liệu nằm rải rác trong hàng nghìn file Excel, Zalo và những cuốn sổ tay lấm lem bùn đất.
Nhưng gió đã đổi chiều. Năm 2025 không chỉ là một con số trên lịch, nó là “cột mốc sinh tử” đối với nhiều doanh nghiệp xây dựng Việt Nam. Theo lộ trình của Chính phủ, bắt buộc áp dụng BIM đối với công trình cấp II trở lên.
Câu hỏi đặt ra cho các chủ doanh nghiệp, giám đốc dự án lúc này không phải là “Có nên chuyển đổi số không?”, mà là: “Doanh nghiệp mình đang đứng ở đâu trong bản đồ số hóa này?”. Bài viết này sẽ là một bản hướng dẫn chuyên sâu, giúp bạn tự đánh giá mức độ chuyển đổi số xây dựng của tổ chức mình, từ đó vẽ ra lộ trình sống còn và bứt phá.
1. Tại Sao Phải Đánh Giá Mức Độ Chuyển Đổi Số Ngay Bây Giờ?
Peter Drucker – cha đẻ của quản trị hiện đại – từng nói: “Nếu bạn không đo lường được, bạn không thể quản lý được”. Trong bối cảnh biên độ lợi nhuận ngành xây dựng ngày càng mỏng (chỉ từ 4-6%) và rủi ro pháp lý ngày càng cao, việc đánh giá hiện trạng mang lại 3 lợi ích cốt tử:
1.1. “Vòng kim cô” pháp lý: Tuân thủ hay là chết?
Đây là động lực mạnh mẽ nhất hiện nay. Theo Quyết định số 258/QĐ-TTg ngày 17/03/2023 của Thủ tướng Chính phủ, lộ trình áp dụng BIM (Building Information Modeling) đã được ấn định:
- Giai đoạn 1 (từ 2023): Bắt buộc với công trình cấp I, cấp đặc biệt (vốn đầu tư công).
- Giai đoạn 2 (từ 2025): Bắt buộc mở rộng sang công trình cấp II.
Nếu không đánh giá được năng lực hiện tại, bạn sẽ không biết liệu công ty mình có đủ điều kiện để nộp hồ sơ thầu cho các dự án vốn ngân sách, ODA hay các dự án đầu tư công lớn trong năm tới hay không. Việc chậm trễ này đồng nghĩa với việc tự loại mình khỏi cuộc chơi.
1.2. Tối ưu hóa chi phí: Tiền nằm ở dữ liệu
Bạn có biết lãng phí trong xây dựng chiếm tới 30% tổng chi phí dự án? Theo báo cáo về thực trạng chuyển đổi số ngành xây dựng 2024, các doanh nghiệp áp dụng quy trình số hóa bài bản có thể giảm tới 10-15% chi phí vật liệu lãng phí và rút ngắn 20% thời gian thi công nhờ luồng dữ liệu thông suốt, hạn chế xung đột thiết kế (clash detection) ngay từ trên máy tính.
Để hiểu rõ hơn bức tranh tổng quan, bạn có thể tham khảo bài viết chi tiết về Chuyển Đổi Số Trong Ngành Xây Dựng mà chúng tôi đã phân tích trước đó.
1.3. Định vị năng lực cạnh tranh (Competitive Positioning)
Biết được chỉ số trưởng thành số (Digital Maturity Index) giúp bạn so sánh mình với đối thủ. Bạn đang ở mức “Sơ khai” (dùng Excel rời rạc) hay mức “Tối ưu” (dùng CDE và ERP tích hợp)? Trong khi đối thủ đã dùng Drone để khảo sát và AI để bóc tách khối lượng, nếu bạn vẫn dùng thước dây và nhập tay vào Excel, khoảng cách năng suất lao động sẽ là hàng chục lần.
2. Khung Đánh Giá Mức Độ Chuyển Đổi Số (Construction Digital Maturity Framework)
Để đánh giá chính xác, chúng ta không thể chỉ đếm số lượng phần mềm bạn mua (License counting). Một doanh nghiệp mua trọn bộ Autodesk AEC Collection nhưng nhân viên chỉ dùng AutoCAD để vẽ 2D thì điểm số hóa vẫn gần như bằng 0.
Chúng ta sẽ sử dụng mô hình kết hợp giữa Bộ chỉ số DBI (Digital Business Index) của Bộ TT&TT và tiêu chuẩn BIM Maturity Levels quốc tế (theo ISO 19650). Khung đánh giá này dựa trên 5 trụ cột chính:
Trụ cột 1: Chiến lược & Lãnh đạo (Strategy & Leadership)
Đây là “phần đầu não”. Chuyển đổi số phải bắt đầu từ tư duy người đứng đầu.
- Tầm nhìn: Ban lãnh đạo có coi dữ liệu là tài sản (Data as Asset) hay chỉ là phụ phẩm của quá trình thi công?
- Ngân sách: Có ngân sách riêng (CAPEX/OPEX) cho công nghệ không? (Mức khuyến nghị: 1-2% doanh thu).
- Lộ trình: Có Roadmap rõ ràng cho 1 năm, 3 năm, 5 năm không?
Trụ cột 2: Công nghệ & Hạ tầng (Technology & Infrastructure)
Đây là “phần cứng” và công cụ.
- Hệ sinh thái phần mềm: Mức độ tích hợp giữa các phần mềm CAD, BIM (Revit/Tekla), ERP, và PM (Quản lý dự án).
- Hạ tầng phần cứng: Máy trạm (Workstation) có đủ mạnh để render mô hình lớn? Hệ thống mạng tại công trường (Site connectivity) có ổn định không?
- Thiết bị IoT: Việc áp dụng các công nghệ mới như Drone, Camera AI, cảm biến quan trắc.
Trụ cột 3: Dữ liệu & Quy trình (Data & Process) – Trái tim của chuyển đổi số
Nếu bạn chưa hiểu rõ về tầm quan trọng của mô hình thông tin, hãy đọc ngay bài viết BIM là gì? để nắm bắt nền tảng cốt lõi.
Trong trụ cột này, chúng ta đánh giá:
- Môi trường dữ liệu chung (CDE): Dữ liệu dự án được lưu trữ ở đâu? Trên một nền tảng đám mây tập trung (như BIM 360, Autodesk Construction Cloud, Procore) hay rải rác trên Zalo cá nhân và ổ cứng rời?
- Tính liên thông (Interoperability): Dữ liệu từ thiết kế có chuyển thẳng sang dự toán và thi công không (Digital Thread), hay phải nhập lại bằng tay?
- Mức độ chuẩn hóa: Có quy định về đặt tên file, cấu trúc thư mục (Folder structure) thống nhất toàn công ty không?
Trụ cột 4: Con người & Văn hóa (People & Culture)
Công nghệ tốt đến mấy mà con người không dùng thì cũng vô nghĩa.
- Năng lực số: Tỷ lệ nhân sự biết sử dụng các công cụ số (Digital Literacy).
- Tư duy đổi mới: Sự kháng cự thay đổi (Resistance to change) của kỹ sư hiện trường và khối văn phòng. Đây thường là rào cản lớn nhất.
- Đào tạo: Tần suất các khóa đào tạo nội bộ về công nghệ mới.
Trụ cột 5: Trải nghiệm khách hàng/Đối tác (Customer/Partner)
- Khả năng tương tác số (Digital Collaboration) với Chủ đầu tư và Thầu phụ.
- Mức độ trực quan hóa sản phẩm (VR/AR) để khách hàng hình dung công trình.
3. Hướng Dẫn 7 Bước Tự Đánh Giá (Step-by-Step Tutorial)
Đây là quy trình “thực chiến” để thực hiện cuộc đánh giá nội bộ (Internal Audit) cho doanh nghiệp của bạn.
Bước 1: Thành lập Ban Đánh Giá (Task Force)
Đừng giao khoán việc này cho bộ phận IT. IT chỉ hiểu về máy tính, họ không hiểu về quy trình đổ bê tông hay nghiệm thu cốt thép. Bạn cần một nhóm đa chức năng:
- Trưởng ban: CEO hoặc CTO (Giám đốc công nghệ).
- Thành viên: BIM Manager, Trưởng phòng Kỹ thuật, Trưởng phòng Tài chính, Chỉ huy trưởng công trường uy tín.
Bước 2: Thu thập dữ liệu hiện trạng (Inventory Check)
Sử dụng bảng checklist để rà soát “tài sản số”:
- Liệt kê toàn bộ danh mục phần mềm đang trả phí (License) và tần suất sử dụng thực tế.
- Thống kê số lượng máy tính đạt chuẩn đồ họa.
- Đo lường dung lượng dữ liệu đang lưu trữ phân tán vs tập trung.
Bước 3: Đánh giá mức độ áp dụng BIM (Theo Quyết định 258)
Đây là bước quan trọng để đối chiếu với yêu cầu pháp lý. Hãy tham khảo bài viết Chuyển đổi số ngành xây dựng với BIM để hiểu sâu hơn về cách BIM vận hành quy trình số hóa. Thang đo phổ biến:
- Level 0 (Unmanaged CAD): Chỉ vẽ 2D, in giấy, trao đổi thông tin hoàn toàn qua giấy tờ. Rủi ro sai sót rất cao.
- Level 1 (Managed CAD/2D & 3D): Có dùng 3D để phối cảnh (SketchUp, 3Ds Max) nhưng hồ sơ thi công vẫn là 2D CAD. Dữ liệu giữa các bộ môn không liên kết.
- Level 2 (Managed 3D Environment): Mục tiêu của QĐ 258. Các bên (Kiến trúc, Kết cấu, MEP) phối hợp trên mô hình 3D chung. Dữ liệu có thuộc tính (Information) gắn vào cấu kiện. Sử dụng CDE.
- Level 3 (Integration): Tích hợp hoàn toàn trên Cloud (iBIM), hướng tới quản lý vòng đời công trình (6D, 7D) và khái niệm Digital Twin là gì?.
Bước 4: Khảo sát năng lực số của nhân sự (Staff Survey)
Gửi phiếu khảo sát ẩn danh cho nhân viên. Các câu hỏi gợi ý:
- “Anh/chị mất bao nhiêu thời gian trung bình để tìm kiếm một bản vẽ cũ?” (Nếu > 30 phút => Hệ thống lưu trữ có vấn đề).
- “Anh/chị có thường xuyên phải nhập lại dữ liệu từ giấy vào Excel không?”
Bước 5: Chấm điểm mức độ chuyển đổi số
Tiêu chí đánh giá: Tham khảo Bộ tiêu chí đánh – giá mức độ chuyển đổi số doanh nghiệp do Bộ Khoa Học và Công Nghệ ban hành.
Doanh nghiệp được xếp theo 5 cấp độ từ thấp đến cao:
| Cấp độ | Tên gọi | Điểm số | Diễn giải |
| 1 | Khởi động | 0-10 | Chưa áp dụng công nghệ số trong hoạt động cốt lõi, nhận thức chuyển đổi số còn hạn chế |
| 2 | Xuất phát | 10-30 | Bắt đầu thay thế quy trình thủ công, số hoá dữ liệu, sử dụng công cụ vận hành để tăng hiệu quả công việc |
| 3 | Tăng tốc | 30-70 | Các hệ thống số được tích hợp ở – Mức cơ bản, quy trình được tự động hoá một phần |
| 4 | Tối ưu | 70-90 | Sử dụng dữ liệu để ra quyết định, tối ưu hoạt động và mô hình kinh doanh |
| 5 | Tinh anh | 90-100 | Mô hình số toàn diện, tổ chức linh hoạt, có năng lực đổi mới liên tục |
Chấm điểm theo Bộ chỉ số DBI: Tham khảo Bộ chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số doanh nghiệp do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành. Bạn có thể tự xây dựng thang điểm 5.0 cho nội bộ:
Cấu trúc bộ chỉ số DBI cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa
Hiện nay các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần thực hiện đánh giá trên 7 trụ cột:
- Định hướng chiến lược
- Trải nghiệm khách hàng và bán hàng đa kênh
- Chuỗi cung ứng
- Hệ thống thông tin và quản trị dữ liệu
- Quản lý rủi ro và an toàn thông tin mạng
- Nghiệp vụ quản lý tài chính, kế toán, kế hoạch, pháp lý và nhân sự
- Con người và tổ chức
Dựa vào phản hồi từ các nhà đánh giá, mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể được phân loại như sau:
- Mức cơ bản: Doanh nghiệp chưa đặt ra mục tiêu cụ thể về chuyển đổi số và chưa triển khai bất kỳ giải pháp chuyển đổi số nào. Có thể đã thực hiện một số giải pháp cơ bản để số hóa một số quy trình nội bộ hoặc sản phẩm và dịch vụ.
- Mức đang phát triển: Doanh nghiệp đã xác định và công bố mục tiêu chuyển đổi số. Một số cá nhân hoặc bộ phận quản lý trong doanh nghiệp đã nhận thức được vai trò của việc chuyển đổi số.
- Mức phát triển: Chuyển đổi số là một phần không thể thiếu trong chiến lược của doanh nghiệp. Mục tiêu, nhiệm vụ và kế hoạch triển khai chuyển đổi số đã được hình thành. Tuy nhiên, việc đo lường và quản lý quá trình triển khai vẫn còn nhiều thách thức và chưa đạt hiệu quả tối ưu.
- Mức nâng cao: Chuyển đổi số đã được tích hợp vào toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô và triển khai thành công chuyển đổi số trên nhiều bộ phận vẫn gặp khó khăn.
- Mức dẫn đầu: Doanh nghiệp đứng đầu trong lĩnh vực đổi mới và dẫn đầu trong hoạt động chuyển đổi số của ngành. Doanh nghiệp hướng tới trở thành một doanh nghiệp số và không ngừng đổi mới và phát triển thông qua việc nghiên cứu các mô hình kinh doanh và quản trị mới.
Cấu trúc bộ chỉ số DBI cho doanh nghiệp lớn:
Theo Quyết định số 2158/QĐ-BTTTT, doanh nghiệp lớn, hợp tác xã quy mô thành viên hoặc quy mô tổng nguồn vốn lớn tiến hành đánh giá mức độ chuyển đổi số theo 6 trụ cột là:
- Trụ cột khách hàng:
- Đánh giá mức độ trưởng thành về quản trị trải nghiệm khách hàng. Mục tiêu tạo ra cơ sở xây dựng chiến lược, tầm nhìn và các hành động nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng trên toàn bộ hành trình số hoặc hành trình kết hợp giữa trực tuyến và ngoại tuyến trong vòng đời khách hàng.
- 04 nhóm tiêu chi, 25 tiêu chí thành phần
- Trụ cột chiến lược:
- Đánh giá mức độ tập trung xây dựng và quản lý các hoạt động thúc đẩy chiến lược chuyển đổi số của doanh nghiệp. Một số hoạt động chính gồm nghiên cứu thị trường, phát triển hệ sinh thái chiến lược, quản lý đổi mới danh mục sản phẩm/dịch vụ, định vị thương hiệu số phù hợp với chiến lược tiếp thị.
- 06 nhóm tiêu chí, 24 tiêu chí thành phần
- Trụ cột công nghệ:
- Đánh giá mức độ trưởng thành trong việc quản lý, khai thác và áp dụng các nền tảng, công nghệ, công cụ mới vào hoạt động an toàn trên cả môi trường số và môi trường vật lý.
- 05 nhóm tiêu chỉ, 29 tiêu chí thành phần
- Trụ cột vận hành:
- Đánh giá mức độ sẵn sàng và linh hoạt trong vận hành của doanh nghiệp. Một số hoạt động chính gồm sử dụng phương pháp đổi mới trong xây dựng, phát triển và cải tiến dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và hiệu quả cho tất cả các bên liên quan.
- 04 nhóm tiêu chí, 22 tiêu chỉ thành phần
- Trụ cột văn hóa:
- Đánh giá mức độ trưởng thành về văn hóa số trong doanh nghiệp, tiền đề để thúc đẩy sự thay đổi văn hóa hành vi từ cấp lãnh đạo xuống cấp nhân viên. Trụ cột này giúp doanh nghiệp xây dựng chương trình và hành động để thúc đẩy chuyển đổi lao động số và văn hóa số. Đây cũng là một trong những trụ cột quan trọng nhất hỗ trợ cho chiến lược chuyển đổi số phát triển bền vững và thành công.
- 03 nhóm tiêu chỉ, 22 tiêu chỉ thành phần
- Trụ cột dữ liệu:
- Đánh giá mức độ trưởng thành về khả năng xây dựng, quản lý và khai thác giá trị từ dữ liệu. Nó cung cấp căn cứ cho việc xác định chiến lược, kế hoạch hành động và triển khai thực tế để khai thác dữ liệu một cách an toàn, hiệu quả, tuân thủ quy định pháp luật và dựa trên sự đồng ý của người dùng.
- 03 nhóm tiêu chỉ, 18 tiêu chỉ thành phần
Dựa vào tổng điểm đánh giá, các mức độ chuyển đổi số được xếp hạng theo các mức:
- Mức 1 – Khởi động: Doanh nghiệp chưa bước vào quá trình chuyển đổi số hoặc chỉ tiến hành một số dự án cụ thể mà chưa có quy trình hoàn chỉnh. Tỷ lệ chuyển đổi số trên phạm vi doanh nghiệp là dưới 25%.
- Mức 2 – Bắt đầu: Doanh nghiệp đã có nhận thức về tầm quan trọng của chuyển đổi số, bắt đầu triển khai các hoạt động chuyển đổi số trong từng lĩnh vực khác nhau. Tỷ lệ chuyển đổi số trên phạm vi doanh nghiệp từ 25% đến dưới 50%. Chuyển đổi số đã mang lại lợi ích cho hoạt động kinh doanh và tạo trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng.
- Mức 3 – Hình thành: Doanh nghiệp đã xây dựng cơ bản hệ thống chuyển đổi số trong các phòng ban, đồng thời mang lại lợi ích và hiệu quả thực tế cho hoạt động kinh doanh và trải nghiệm khách hàng. Tỷ lệ chuyển đổi số trên phạm vi doanh nghiệp từ 50% đến dưới 75%. Tại mức này, doanh nghiệp bắt đầu hình thành thành phần kinh doanh số.
- Mức 4 – Nâng cao: Doanh nghiệp tiến xa hơn trong quá trình chuyển đổi số. Sử dụng nền tảng số, công nghệ số và dữ liệu số, doanh nghiệp tối ưu hóa nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh và trải nghiệm khách hàng. Tỷ lệ chuyển đổi số trên phạm vi doanh nghiệp từ 75% đến dưới 100%. Tại mức này, doanh nghiệp trở thành một doanh nghiệp số, với các mô hình kinh doanh chủ yếu dựa trên nền tảng số và dữ liệu số.
- Mức 5 – Dẫn dắt: Chuyển đổi số doanh nghiệp đã hoàn thiện và trở thành một doanh nghiệp số thực sự, với hầu hết các phương thức kinh doanh, mô hình kinh doanh và được lãnh đạo bởi nền tảng số và dữ liệu số. Tỷ lệ chuyển đổi số trên phạm vi doanh nghiệp là 100%. Doanh nghiệp này có khả năng dẫn dắt chuyển đổi số và xây dựng một hệ sinh thái doanh nghiệp số toàn diện.
Bước 6: Xác định “Điểm nghẽn” (Gap Analysis)
So sánh Hiện tại và Mục tiêu. Ví dụ: Mục tiêu là đấu thầu dự án Cấp II năm 2025 (yêu cầu BIM Level 2), nhưng hiện tại đội ngũ chưa ai có chứng chỉ BIM Coordinator. Đây là “Lỗ hổng năng lực” (Capability Gap) cần lấp đầy ngay lập tức.
Bước 7: Lập báo cáo và Kế hoạch hành động (Action Plan)
Kết quả đánh giá phải dẫn đến hành động cụ thể:
- Ngắn hạn (6 tháng): Đào tạo nhân sự cốt cán, chuẩn hóa quy trình đặt tên file (Naming Convention), mua license phần mềm thiết yếu.
- Dài hạn (1-2 năm): Xây dựng CDE hoàn chỉnh, triển khai ERP tích hợp quản lý vật tư – tài chính – thi công.
4. Các Công Cụ Hỗ Trợ Đánh Giá
Bạn không cần làm thủ công hoàn toàn. Hãy sử dụng các nguồn lực sau:
- Cổng thông tin Đánh giá mức độ CĐS quốc gia (DTI): Truy cập https://dx.gov.vn/ và https://dti.gov.vn/ Cổng thông tin đánh giá & xếp hạng CĐS Việt Nam, từ đó tùy biến cho doanh nghiệp mình.
- Mô hình đánh giá của Tư vấn quốc tế: Các framework của McKinsey, Deloitte hoặc KPMG thường rất chi tiết (tuy nhiên chi phí cao, thường dành cho tập đoàn lớn).
- Self-Assessment Checklist: Tự xây dựng trên Excel dựa trên các tiêu chí của Bộ Xây Dựng và hướng dẫn trong bài viết này. Đây là cách tiết kiệm và thực tế nhất cho các SME.
Lời khuyên chuyên gia: Đừng mua phần mềm trước khi đánh giá quy trình. Một câu nói nổi tiếng trong giới công nghệ: “Digitizing a bad process just gives you a bad automated process” (Số hóa một quy trình tồi chỉ tạo ra một quy trình tồi tự động hóa).
5. Case Study: Bài Học Xương Máu Từ Doanh Nghiệp Việt
Lý thuyết là màu xám, chỉ có cây đời mãi xanh. Hãy nhìn vào những ví dụ thực tế:
Thất bại thường gặp: Chiếc áo quá rộng
Một công ty xây dựng tầm trung tại TP.HCM (tôi xin phép giấu tên) đã chi gần 2 tỷ đồng để mua hệ thống ERP ngoại và phần mềm BIM bản quyền. Tuy nhiên, sau 1 năm, hệ thống bị “bỏ xó”.
- Nguyên nhân qua đánh giá: Họ đã bỏ qua bước “Chuẩn hóa quy trình” (Trụ cột 3) và “Đào tạo văn hóa” (Trụ cột 4). Kỹ sư công trường vốn quen làm việc linh hoạt, khi bị ép nhập liệu vào hệ thống cứng nhắc mà không hiểu lợi ích, họ đã chống đối hoặc nhập liệu sai (Garbage In, Garbage Out). Kết quả là Ban lãnh đạo có một hệ thống báo cáo đẹp mắt nhưng sai lệch hoàn toàn với thực tế công trường.
Thành công điển hình: Đi từ nhỏ đến lớn
Các “ông lớn” như Coteccons hay Hòa Bình là những ví dụ điển hình về BIM Level 2-3. Nhưng bài học hay hơn đến từ một nhà thầu phụ cơ điện (M&E) mà tôi từng tư vấn. Họ bắt đầu chuyển đổi số không phải bằng ERP đắt tiền, mà bằng việc chuẩn hóa quy trình giao tiếp trên môi trường dữ liệu chung (CDE). Mọi bản vẽ, RFI (Yêu cầu thông tin) đều phải đưa lên Cloud. Kết quả: Giảm 40% thời gian chờ phê duyệt, giảm 90% việc thi công sai do dùng bản vẽ cũ. Chỉ số trưởng thành số của họ tăng vọt chỉ sau 6 tháng.
6. Những Thách Thức Khi Đánh Giá & Giải Pháp
Khi bắt tay vào đánh giá, bạn sẽ gặp những “hòn đá tảng” sau:
- Sự thiếu trung thực: Các bộ phận thường có xu hướng “tô hồng” báo cáo để tránh bị đánh giá năng lực. Giải pháp: Cần có đơn vị đánh giá độc lập hoặc chéo giữa các phòng ban.
- Thiếu dữ liệu lịch sử: Không có dữ liệu quá khứ để so sánh. Giải pháp: Bắt đầu thu thập dữ liệu ngay từ hôm nay. Muộn còn hơn không.
- Rào cản ngôn ngữ kỹ thuật: Giữa IT và Kỹ sư xây dựng như nói hai ngôn ngữ khác nhau. Giải pháp: Cần vai trò của BIM Coordinator hoặc DX Manager làm cầu nối phiên dịch.
7. Kết Luận & Lời Khuyên Chuyên Gia
Đánh giá mức độ chuyển đổi số không phải là một bài kiểm tra để lấy điểm thành tích hay để PR. Đó là tấm bản đồ chỉ đường (Compass) để doanh nghiệp xây dựng của bạn định vị mình giữa cơn bão công nghệ và các quy định pháp lý khắt khe sắp tới.
Năm 2025 đang đến rất gần. Đừng để đến khi chủ đầu tư yêu cầu nộp file BIM, bạn mới cuống cuồng đi tìm hiểu nó là gì.
Hành động ngay hôm nay:
- Tải về và đọc kỹ Quyết định 258/QĐ-TTg.
- Tổ chức cuộc họp rà soát 5 trụ cột chuyển đổi số với các trưởng bộ phận.
- Nếu cảm thấy quá tải, đừng ngại tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đơn vị tư vấn chuyên sâu về Contech.
NexContech.vn là cổng thông tin chuyên về Contech (Construction Technology), cập nhật liên tục xu hướng và giải pháp công nghệ mới nhất cho ngành xây dựng tại Việt Nam, bao gồm DX, AI, Robotics và các nền tảng SaaS chuyên dụng.
8. Câu Hỏi Thường Gặp (Q&A)
Q1: Doanh nghiệp nhỏ (SME) có cần đánh giá chuyển đổi số không hay chỉ dành cho tập đoàn lớn?
A: Rất cần thiết, thậm chí cấp bách hơn. SME có nguồn lực hạn chế nên càng cần đánh giá để đầu tư chính xác “trăm phát trăm trúng”, tránh lãng phí. Hơn nữa, SME thường là thầu phụ cho các Tổng thầu lớn, nếu không đáp ứng được chuẩn kết nối dữ liệu (như nộp mô hình BIM), bạn sẽ mất cơ hội nhận thầu.
Q2: Chi phí cho một đợt đánh giá là bao nhiêu?
A: Nếu tự đánh giá nội bộ theo hướng dẫn này: 0 đồng (chỉ tốn thời gian nhân sự). Nếu thuê đơn vị tư vấn chuyên nghiệp: chi phí có thể từ 50 – 200 triệu VNĐ tùy quy mô, nhưng đổi lại bạn sẽ có một báo cáo khách quan, chi tiết và lộ trình (Roadmap) cụ thể, tránh đi đường vòng.
Q3: Áp dụng BIM có bắt buộc với nhà ở riêng lẻ không?
A: Hiện tại theo QĐ 258, lộ trình bắt buộc áp dụng cho các dự án vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và dự án PPP. Tuy nhiên, xu hướng thị trường cho thấy các chủ đầu tư tư nhân lớn (như Vingroup, Sungroup, Ecopark) cũng đang yêu cầu BIM để quản lý chất lượng và vận hành sau này.
Q4: Tôi nên bắt đầu chuyển đổi số từ đâu sau khi đánh giá?
A: Đừng bắt đầu bằng việc mua phần mềm đắt tiền. Hãy bắt đầu từ Dữ liệu (Data) và Quy trình (Process). Chuẩn hóa cách lưu trữ file, cách đặt tên bản vẽ, quy trình phê duyệt hồ sơ. Khi quy trình đã “sạch”, việc áp dụng công nghệ sẽ như hổ mọc thêm cánh.
